بریف محتوا چیست؟
ایکاش همه کسبوکارها از بریف محتوایی استفاده کنند تا دیگر محتوای غیرمفید وجود نداشته باشد. محتواها عمدتاً توسط محتوانویس تولید میشوند و گاهی اوقات محتوانویسها در آن زمینه تخصص کافی ندارند و صرفاً به آنها یک عنوان یا موضوع داده میشود تا درباره آن مقاله بنویسند و این یعنی فاجعه. محتواهایی بیکیفیت دور از intent کاربر و بدردنخور. برای جلوگیری از این اتفاق بریف محتوایی نجاتدهنده هر کسبوکاری است.
بریف محتوایی (content brief) کمک میکند تا محتوانویس دقیقاً بداند میخواهد چه چیزی بنویسد و چطور باید آن را تدوین و تولید کند. یک استراتژیست و یا سئوکار یا مدیر مارکتینگ در بریف محتوا از محتوانویس و کپیرایتر میخواهد که چیزی دقیقاً مطابق نیاز کاربرش که درباره آن تحقیق شده است بنویسد.
در بریف مخاطب هدف، عنوانها و نحوه نگارش، کلمات کلیدی و… مشخص میشوند تا محتوانویس بداند دقیقاً باید چهکار کند. این بریف کار محتوانویس را راحت و محتوا را باکیفیت میکند.
حتی در بسیاری از بریفها دستورالعملهای خاصی برای نوع نوشتار هم در نظر گرفته میشود. مثلاً مواردی مثل لحن برند، ابعاد و جایگاه تصاویر و… .
مزایای استفاده از بریف محتوایی

هیچچیز مثل شفافیت کارها را راحتتر نمیکند. یک بریف خوب و دقیق کار را چه برای کارفرما و چه برای باقی اجزای تیم از مارکتینگ و سئو گرفته تا محتوانویس و کپیرایتر شفاف و مشخص میکند. علاوه بر این خط فکری تمام گروههای مجموعه را با نیاز کاربر و هدف برند یکسو میکند.
از بارزترین مزایای استفاده بریف میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
- شفافیت: وظیفه و خروجی مدنظر در بریف مشخص است. و این کار را برای همه شفاف میکند.
- صرفهجویی در زمان و منابع: چون درخواست در بریف به طور واضح بیان شده است محتوانویس و باقی گروه ها دچار سرچهای بیمورد و تحقیقات اضافی نمیشوند.
- بالا رفتن کیفیت: در بریف چون یک خط فکری القا میشود پس خروجی دقیقا تبدیل به چیزی میشود که برای تیم سئو و مارکتینگ مناسب است و چون تحقیقات کاربر و پرسونا روی آن انجام شده است نیاز کاربر را کاملا مرتفع میسازد.
- از بین رفتن سوء تفاهم: وقتی صرفا یک موضوع برای محتوا بیان میشود بدون هیچ درخواست شفافی هرکسی با دید و تخصص خود آن محتوا را میسازد و این باعث ورود سلایق و سوء تفاهم در خروجیها میشود.
- مشخص شدن وظایف گنگ: وقتی در بریف درخواست میشود حتما درباره فلان عنوان محتوا نوشته شود دیگر هیچ واحدی نمیتواند بگوید این قسمت مسئولیت ما نبوده یا از ما خواسته نشده است.
اجزای بریف محتوا (content brief)
بریف تنها برای محتوانویس نوشته نمیشود و تمام گروهها و کانالهای کاری مرتبط با تولید و انتشار محتوا و فروش و بهینهسازی با آن درگیر هستند و باید از آن تبعیت کنند.
در این قسمت من امیر عباس سعدی متخصص سئو میخواهم شالوده اصلی یک بریف محتوایی یا همان اجزای اصلی آن را به شما معرفی کنم:
- عنوان محتوا: عنوان دقیق محتوا که هدف و موضوع مقاله را مشخص میکند.
- اهداف محتوا: هدف نهایی محتوا مثل (آگاهی بخشی، فروش، افزایش بازدید سایت، برندینگ و…)
- پرسونا و مخاطب محتوا: مشخصات شفاف و دموگرافیک مخاطبان هدف مثل (سن، جنسیت، علاقهها، درآمد، نیازها و…)
- لحن و سبک: لحن نوشتار محتوا مثل (رسمی، دوستانه، فنی) و سبک نوشتار آن مثل (خبری، فروش، ترغیب کننده و…)
- پیش نیاز ها: تصاویر مد نظر و ویدیو در صورت نیاز و موارد دیگر مثل (نمودار، جدول) عکاسی در صورت نیاز و هرچیزی که محتوا برای تکمیل شدن به آن نیاز دارد.
- کلمات کلیدی و هدینگها: لیست کلمات کلیدی هدف به همراه هدینگهای مهم که نیاز است برای آنها محتوا نوشته شود.
- پیام محتوا: پیام و ایده محوری که در این محتوا باید به کاربر منتقل شود.
- فرمت و ساختار: نوع محتوا در چه قالبی است؟ (ویدیو، خبر، مقاله علمی، اینفوگرافیک)
- کانال های انتشار: این محتوا در چه پلتفرمهایی قرار است منتشر شود؟ مثل (سایت، تلگرام، روبیکا، ایتا، اینستاگرام، نشریه و…)
- منابع: برای تولید این محتوا باید از چه منابعی استفاده و الگو برداری شود.
- الزامات و محدودیتها: هر محدودیتی که بنابه نوع محتوا و رسانههای انتشار و یا ماهیت برندینگ ممکن است با آن مواجه شویم.
- زمان بندی و تحویل: تاریخ و زمانبندیهای مختلف از تولید گرفته تا تحویل و انتشار در رسانههای مختلف و تحویل هر بخش به بخش بعدی.
- افراد درگیر در این بریف: مشخصات افرادی که مسئول تولید و تحویل و نظارت بر این محتوا هستند.

شاید برای شما مفید باشد: محتوای همیشه سبز چیست؟
آموزش تدوین و ساخت بریف محتوا
برای تدوین یک بریف محتوای صحیح ابتدا باید مشخص کنید که هدف اصلی این تولید محتوا چیست (آگاهی مخاطب، فروش محصول، جذب ورودی) و نکتهای که باید در این مرحله به آن توجه کنید این است که هدف باید واضح و قابل اندازهگیری باشد تا بتوان محتوایی متمرکز و موثر ساخت.
در مرحله بعد باید مخطبان هدف را شناسایی و از آنها پرسونا داشته باشید. مواردی مثل (سن، جنسیت، نیازها، علایق، ترسها و مشکلات) البته بنا به نوع محتوا و ماهیت برند این موارد تغییر میکنند.
در مرحله سوم پیام کلی این محتوا باید مشخص شود به طوریکه هرکس این محتوا را دید، شنید یا خواند بتواند این پیام را از آن دریافت کند به همین دلیل پیام باید ساده و شفاف باشد.
مرحله چهارم بنا به نوع پرسونا و هدف محتوا باید با لحن محتوا؛ درک و فهم محتوا را برای کاربر سادهتر و دلنشینتر کنید. پس بهترین لحن را برای محتوای خود در نظر بگیرید. این لحن باید با شخصیت کاربر، انرژی و سن آن کاملا مطابقت داشته باشد.
مرحله پنجم معمولا نیاز تیم سئو و بازاریابی را حل میکند. کلمات کلیدی و عبارتهای LSI را باید در این قسمت برای سازنده محتوا به صورت واضح مشخص کنید که از آنها در دل محتوا استفاده کند.
مرحله 6 و 7 کاملا وابسته به هم هستند و باید با هم بررسی شوند ساختار و فرمت محتوا (متن، فیلم، صوت، تصویر) کاملا بستگی به رسانه و کانال انتشار دارد مثلا اگر بخواهید در مجله محتوایی درج کنید قطعا محتوایی با ساختار ویدئو نمیتوانید استفاده کنید.
مرحله 8 کاملا بستگی به محتوا و ساختار شما دارد گاهی یک محتوا خلق میشود؛ گاهی الگو برداری میشود و حتی ممکن است گاهی ترجمه یک منبع دیگر باشد. پس با این اوصاف اگر نمونه، منبع، طرح و… برای کمک و شفافیت نیاز است باید قید شود.
مرحله 9 بنا به شرایط و موارد برندینگ متفاوت است. هر محدودیت و نکته خاصی اگر در تولید محتوا باید در نظر گرفته شود در این مرحله قید میشود. مثلا فرض کنید در پروسه تولید محتوا نمیخواهید از هوش مصنوعی استفاده شود جایش دقیقا همینجاست به عنوان یک محدودیت عدم استفاده از هوش مصنوعی را قید میکنید.
و در مرحله آخر هم باید مشخص کنید این محتوا باید کی و در چه تاریخهایی به دست چه واحدهایی برسد و در نهایت در چه زمانی منتشر شود. مثلا محتوا باید در تاریخ فلان توسط نویسنده تحویل واحد مارکتینگ برای بررسی و در تاریخ فلان توسط مارکتینگ باید در رسانه مختلف منتشر شود.

نمونه بریف محتوایی
ما برای شما یک نمونه بریف آماده که برای شناخت و معرفی خدمات سئو است و مخاطبین آن قرار است مدیران سایتها و مشاغل باشند تهیه کردهایم که میتوانید از لینک زیر فایل pdf آن را دریافت کنید.
نکات کلیدی در ساخت بریف
ساخت بریف نکات ریزی دارد که اگر به آن توجه نشود ممکن است برای کل مجموعه یا بخشی از آن مشکل بهوجود آورد این موارد را برای شما آوردهام تا در پروسه ساخت و اجرای بریف خود دچار مشکل نشوید.
نیازها و انتظارات کارفرما
قطعا در هر مجموعهای رضایت کارفرما اولویت است پس حتما نیازها و انتظارات کارفرما را به صورت دقیق و واضح در بریف ارائه دهید.
شاید برای شما مفید باشد: بهترین سایت تولید محتوا
انعطاف پذیری در مواجه با تغییرات
بریف شما باید منعطف باشد تا اگر به شرایط خاصی برخورد کردید بتوانید کل یا بخشی از آن را تغییر یا تعمیم دهید. به عنوان مثال ممکن است براساس تغییر استراتژی بازاریابی نیاز باشد در قسمتهای مختلف محتوا تغییراتی اعمال شود.

بهروزرسانی بریف با توجه به بازخورد
باید در نظر بگیرید که پس از اجرای این بریف ممکن است بازخوردهایی چه از طرف کارفرما و چه مخاطب دریافت کنید که به واسطه آنها لازم باشد بریف را بهروزرسانی کنید.
شاید برای شما مفید باشد: الگوریتم helpful content چیست؟
بزرگترین اشتباهات در تهیه بریف محتوایی
طبق تجربه شخصی بدترین اتفاق زمانی میافتد که در بریف شما مسئولیتها و درخواستها مشخص نباشد. آنجا است که همه از انجام وظایف خود شانه خالی میکنند و تقصیر را گردن واحد دیگری میاندازند.
شناخت دقیق مسئولیتهای هر بخش بسیار مهم است طوری نباشد که به عنوان مثال؛ وظایف سئوکار هم به محتوانویس محول شود و بخاطر عدم دانش کافی محتوانویس در سئوی محتوا، خروجی نتیجه بخش نباشد.
همیشه سعی کنید در بریفهای خود اگر قسمتی گنگ است با مثال یا نمونه شفاف شود چون اگر این اتفاق نیفتد هرکس با دید شخصی به آن قسمت میپردازد.
و در نهایت اگر قصد تولید محتوا و نیاز به تولید محتوای متنی دارید آن را به تیمی بسپارید که توانایی اجرای و پردازش یک بریف حرفهای را داشته باشد.






چه ابزارهایی برای ساخت بریف محتوا وجود داره که کارمو راحتتر کنه؟
به طور تیتروار ابزاری که خودم استفاده میکنم را خدمتتون میگم:
Google Docs: برای نوشتن و اشتراک گذاری متن و محتوای بریف با تیم
Asana یا Trello: برای مدیریت و اجرای تسک ها
AnswerThePublic: برای پیدا کردن سوالات پرتکرار کاربران
سئو سیگنال و kwfinder: برای تحقیق کلمات کلیدی
ChatGPT و Grammarly: برای ایده یابی و باز شدن دایره ذهن و لغات
چطور میتونم بریف محتوایی بنویسم که هم برای سئو خوب باشه و هم برای کاربر جذاب؟
مرحله اول سئو و بریف محتوا تحقیق کلمات کلیدی است و اگر این مرحله به درستی انجام بشه تقریبا 70 درصد مسیر به درستی طی خواهد شد. بعد از اون جذاب نویسی و برطرف کردن نیاز کاربر به صورت خلاصه و ساده با توجه به الگوریتم جدید helpful content کمک کننده خواهد بود
نمونههای موفق بریف محتوا رو از کجا میتونم پیدا کنم تا ایده بگیرم؟
تو سایت هایی مثل content marketing و HubSpot Institute و یا با جستجو عبارت بریف محتوایی … و در قسمت سه نقطه اسم برند معروف قرار دهید مثلا بریف محتوایی دیجی کالا